安i璚ona woda po ugotowanych jajkach jako remedium na pryszcze? Wielkanocne zwyczaje kultywowane w pierwszej po這wie XX wieku

Ze 鈍i璚onk do ko軼io豉 i dzielenie si jajeczkiem. Cho za oknem zima, to ju za dwa dni Wielkanoc. Nie zwa瘸j帷 na depresyjn aur, postanowi造鄉y podejrze, jak to 鈍i皻o celebrowano w ubieg造m wieku. Czy w waszych domach zachowa造 si 鈍i徠eczne tradycje?

Przygotowanie pisanek

Dzisiaj to ulubiona przed鈍i徠eczna czynno嗆 naszych pociech. Jednak dawniej by這 to g堯wne zaj璚ie gospody domowych. W niekt鏎ych rejonach Polski do tej pory panie zajmuj si r瘯odzielniczym zdobieniem jaj.

Najbardziej popularne by這 barwienie jajek w 逝pinach cebuli, orzecha w這skiego, w soku z buraka lub p璠ach m這dego 篡ta. Nast瘼nie kobiety zazwyczaj wydrapywa造 wzory. W zale積o軼i od uzdolnie plastycznych pisanki by造 mniejszym lub wi瘯szym artystycznym dzie貫m sztuki.

Na zdj璚iu kobieta zdobi pisanki.

Zobacz wi璚ej w zbiorach NAC.

Lubisz nasze artyku造? zosta fanem i kliknij tutaj.

Ze 鈍i璚onk do ko軼io豉

Wedle tradycji w Wielk Sobot ca貫 rodziny udawa造 si do ko軼io豉 by po鈍i璚i koszyk z jedzeniem. W 鈍i璚once musia造 znale潭 si obowi您kowo: w璠liny, chleb, kawa貫k baby dro盥穎wej, 鈍ie穎 starty chrzan, pisanki czy cukrowa lub ma郵ana figurka baranka. W pierwszej po這wie XX wieku w wielu domach do koszyczka wk豉dano ma陰 buteleczk wody, w kt鏎ej gospodynie gotowa造 jajka. M這de dziewczyny tu po przyj軼iu z ko軼io豉 obmywa造 wod twarz. Wierzono, 瞠 po鈍i璚ona woda wyleczy wszelkie defekty jak na przyk豉d pryszcze.

Pozosta陰 zawarto嗆 po鈍i璚onego koszyka zjada這 si w niedziel wielkanocn, zaraz po mszy rezurekcyjnej.

Na zdj璚iu kobiety razem z dzie熤i ze 鈍i璚onkami id do ko軼io豉, rok 1932.

Zobacz wi璚ej w zbiorach NAC.

Lubisz nasze artyku造? zosta fanem i kliknij tutaj.

砰czenia wielkanocne

W Wielk Niedziel tu po biciu ko軼ielnych dzwon闚 zwiastuj帷ych zako鎍zenie wczesnoporannej mszy, zwanej rezurekcj, mieszka鎍y danej miejscowo軼i sk豉dali sobie nawzajem 篡czenia pod ko軼io貫m. Nast瘼nie ka盥a z rodzin udawa豉 si do swojego domu, jednak zanim wszyscy zasiedli do wielkanocnego 郾iadania, dzielono si po鈍i璚onym jajem.

Po z這瞠niu sobie 篡cze najm這dsi domownicy szukali w domu lub ogrodzie "zaj帷zka", czyli ukrytych 豉koci, kt鏎e nast瘼nie szybko zjadali.

Na zdj璚iu rodzina dzieli si po鈍i璚onym jajkiem, rok 1932.

Zobacz wi璚ej w zbiorach NAC.

Lubisz nasze artyku造? zosta fanem i kliknij tutaj.

Za suto zastawionym sto貫m

Mo積a by rzec, 瞠 dawniej ka盥a z rodzin niezale積ie od miejsca zamieszkania, wpisywa豉 si w staropolsk zasad "postaw si, a zastaw si". W sumie si nie dziwimy, bo cho dzisiaj to ma這 popularne, to dawniej Polacy bardzo restrykcyjnie przestrzegali zasad Wielkiego Postu. I po 40 dniach organizowano wielk wielkanocn i syt uczt. Na stole musia豉 znale潭 si bia豉 kie豚asa, 簑r, chrzan, 獞ik豉, chleb, bigos, no i oczywi軼ie jajka przyrz康zone na r騜ne sposoby, a tak瞠 s這dkie baby i dziady, czyli mazurki.

Na zdj璚iu dekoracja sto逝 wielkanocnego, rok 1939.

Zobacz wi璚ej w zbiorach NAC.

Lubisz nasze artyku造? zosta fanem i kliknij tutaj.

W trudnych czasach

Nawet w tak ci篹kim okresie jak II Wojna 安iatowa, nie zapominano o Wielkanocy, kt鏎e dla Katolik闚 jest najwa積iejszym 鈍i皻em w roku. Na zdj璚iu widzimy polskich 穎軟ierzy, kt鏎zy w czasie s逝瘺y zrobili sobie kr鏒k przerw, by po鈍i璚i pokarmy i z這篡 鈍i徠eczne 篡czenia.

Na zdj璚iu obchody Wielkanocy w Wojsku Polskim we Francji, rok 1940.

Zobacz wi璚ej w zbiorach NAC.

Lubisz nasze artyku造? zosta fanem i kliknij tutaj.

Partnerem Projektu jest Narodowe Archiwum Cyfrowe www.nac.gov.pl.

Wi璚ej o: