Kobiety, reżyserki

Przełomowy Oscar dla Kathryn Bigelow przekonał, że kobiety potrafią robić świetne filmy. "The Hurt Locker" trafił do polskich kin wraz z innymi tytułami spod kobiecej ręki. "Plaże Agnes" i "Była sobie dziewczyna" to kolejne dowody, że kino kobiece równa się kino wybitne.

Siostry Lumiere

Kobiety stawały za kamerą od początku jej istnienia. Pierwsza z nich, Alice Guy-Blaché debiutowała już w 1896 roku. Jej pierwszy tytuł La Fée aux Choux był zarazem pierwszym na świecie filmem posiadającym fabułę. Reżyserowane przez Guy-Blaché obrazy, choć trudno to sobie wyobrazić, wykorzystywały najróżniejsze konwencje gatunkowe - od bajek, komedii poprzez adaptacje literackie, aż po horrory. 30 lat później, jej rodaczka Germain Dulac, stworzyła prawdopodobnie pierwszy w historii kina kobiecy manifest. Tytułowa Uśmiechnięta Pani Beudet była miejską prowokantką, bez skrupułów rezygnującą z niesatysfakcjonującego małżeństwa. Był rok 1922. Podobnie jak Dulac, statusu femme fatale obiektywu szybko dorobiła się przedstawicielka francuskiej Nowej Fali - Agnes Verda. Porzuciwszy na rzecz filmu fotografię, Varda od początku podążała w kierunku kobiet innych, niż te powstałe za sprawą mężczyzn-reżyserów. Reżyserka kreowała niezależne postaci żeńskie, jej bohaterki szczerze wyrażały niechęć do ról, jakie kobietom narzucało społeczeństwo.

And the winner is...

Szlak nagradzanym kobietom-reżyserkom przetarła Jane Campion, pierwsza kobieta uhonorowana Złotą Palmą. Nagrodzony w roku 1993 w Cannes "Fortepian", nominowany był także za reżyserię do Oscara, ostatecznie jednak statuetkę rycerza Campion otrzymała tylko za scenariusz. Choć początek lat 90-tych był dla kina bardzo urodzajny, "Fortepian" nie miał konkurencji wśród tytułów, z którymi wszedł na duży ekran. Opowieść o niemej kobiecie porozumiewającej się ze światem za pomocą dźwięków była zaskakująca, pełna nowych dla kina emocji i obrazów. Sporo nagród, w tym Oscar za scenariusz, przypadły w udziale Sofii Coppoli za "Między słowami". Przemyślany, nostalgiczny, z wyrafinowanym humorem film zgodnie zachwycił publiczność i najbardziej nawet wymagających krytyków. Serca widzów i jury na wielu międzynarodowych festiwalach filmowych zdobyło także kilka tytułów duńskiej reżyser - Lone Scherfig. Z osobliwym, skandynawskim charakterem Scherfig stworzyła cały wachlarz przejmujących postaci w filmach takich, jak choćby w wyróżnionym główną nagrodą na Warszawskim Festiwalu Filmowym obrazie "Włoski dla początkujących". Rodaczka Larsa von Triera, hołdująca zasadom "Dogmy 95", wspaniale uzupełnia zmaskulinizowane środowisko twórców skandynawskiej awangardy.

Polski akcent

Bez wątpienia najwybitniejszą polską reżyserką jest Agnieszka Holland. Pomimo faktu, że większość swoich filmów nakręciła za granicą, jest silnie związana z rodzimą kulturą. Nie bez powodu wiele lat poświęciła na dokończenie filmu poświęconego jednej z najpopularniejszych w historii Słowian postaci - Janosikowi. Najwięcej nagród przyniósł jej jednak głośny film z 1990 roku "Europa Europa". Reżyserią z powodzeniem zajmuje się też córka Holland - Kasia Adamik. Jej debiutanckie "Boisko bezdomnych" spodobało się nie tylko polskiej publiczności. Film został dostrzeżony i wyróżniony na wielu krajowych i międzynarodowych festiwalach. Przy okazji najnowszego polskiego kina, nie sposób nie wymienić Małgorzaty Szumowskiej. W 2008 roku "33 sceny z życia" miażdżyły konkurencję w najważniejszych polskich konkursach filmowych. Na koniec jeszcze słowo o wspomnianej bohaterce całego zamieszania - Kathryn Bigelow. Pozornie z męskim zacięciem, o filmach Bigelow trudno jednak powiedzieć, że wpisują się w wypracowane standardy kina akcji. Jej bohaterowie wcześniej czy później zrywają znane konwencje, mówią własnym językiem, dokonują istotnych zmian w utartych przez kino wizerunkach. Może dlatego ogromny talent Bigelow został doceniony dopiero przy okazji "Hurt Lockera". Historia zmagających się z własnymi słabościami żołnierzy, poruszyła zmęczonych wojną w Iraku Amerykanów. Locker przypadł w udziale pierwszy w historii Oscar dla kobiety - reżyser.

Więcej o: