Te gatunki zwierząt mogą wyginąć na naszych oczach. Co możesz zrobić, aby im pomóc?

Natalia Kondratiuk-Świerubska
Sytuacja wielu gatunków na całym świecie jest tragiczna. Jak dowiadujemy się z raportu Living Planet* z 2018 roku, w ciągu ostatnich 50 lat wyginęło 60 procent dzikich zwierząt. A liczba zagrożonych wyginięciem gatunków nieustannie rośnie.

Coraz częściej zdajemy sobie sprawę z faktu, że to, jak dbamy o środowisko, ma wpływ na nas samych. Nie tylko ograniczamy użycie plastików czy kupujemy kosmetyki o dobrych składach, lecz także rezygnujemy z dalekich podróży samolotem. Wszystkich, którzy poszukują porad, jak poprawić los swój i planety, zapraszamy na nasz cykl pt. "Klimatycznie" w co drugi wtorek o godzinie 16.

Zobacz wideo Jakie są najbardziej palące problemy dotyczące środowiska?

Największymi niebezpieczeństwami dla dzikich zwierząt są: kłusownictwo, niszczenie ich naturalnych siedlisk, zanieczyszczanie wód oraz zmiany klimatu. Naukowcy biją na alarm, że przyszłe pokolenia będą znały takie gatunki jak nosorożec czarny, szympans zwyczajny czy tygrys azjatycki jedynie z książek. Nie musimy jednak szukać daleko. Także w Polsce wiele gatunków od lat jest zagrożonych wyginięciem. 

Żubr

Jednym z przykładów w dyskusjach na ten temat jest żubr - największy ssak lądowy Europy, symbol Białowieskiego Parku Narodowego. Mało kto wie, że w 1919 roku zginął ostatni osobnik żyjący na wolności w Polsce. Dzięki staraniom przyrodników dziesięć lat później żubry wróciły do Puszczy Białowieskiej. Jednak do środowiska naturalnego wypuszczono je dopiero w 1952 roku. Do tego czasu żubry rozmnażały się w zwierzyńcu.

Ten przykład pokazuje, jak łatwo jest stracić, a następnie trudno odbudować populację danego gatunku. Obecnie trudno wyobrazić sobie nasz kraj bez żubra. Nie możemy jednak zapominać, że ten gatunek wciąż jest narażony na wyginięcie (pod koniec 2019 roku odnotowano 2269 przedstawicieli w Polsce).

Gatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczachGatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczach shutterstock.com//Gallinago_media

Ryś euroazjatycki

Rysie to największe europejskie koty, a także jedne z największych drapieżników na naszym kontynencie. Ich liczba spadła gwałtownie w pierwszej połowie XX wieku. Stało się tak przede wszystkim na skutek dewastowania lasów przez człowieka, które są ich domem oraz miejscem zdobywania pokarmu. 

Jak informuje WWF Polska, tereny naszego kraju zamieszkuje około 110 osobników. To zdecydowanie za mało, by gatunek mógł przetrwać bez pomocy człowieka. 

Gatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczachGatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczach shutterstock.com//Tomas Hulik ARTpoint

Foka szara

Populacja foki szarej w Morzu Bałtyckim drastycznie się zmniejsza. Jak alarmuje WWF, w porównaniu do liczebności sprzed 100 lat obecnie wynosi zaledwie 30 procent. Przyczyniło się do tego nie tylko zanieczyszczenie środowiska, lecz także przeświadczenie, że zwierzęta niszczą sieci rybackie. Z tego powodu polowania na foki stały się w pewnym momencie bardzo powszechne. W ostatnich latach częstą przyczyną ich śmieci jest przypadkowe zaplątywanie się w sieci wystawione do połowu ryb. Szacuje się, że rocznie w sieciach w Bałtyku ginie około 800 fok. 

Gatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczachGatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczach shutterstock.com//Nicram Sabod

Niedźwiedź

Populacja niedźwiedzia w naszym kraju liczy zaledwie 110 osobników (zdecydowana większość zamieszkuje ostoję bieszczadzką). Warto wspomnieć, że dawniej te zwierzęta występowały na terenach leśnych całej Polski. Liczebność niedźwiedzi zmniejszała się jednak na skutek licznych polowań oraz ograniczania przez człowieka ich naturalnego środowiska życia. 

Gatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczachGatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczach Erik Mandre//shutterstock.com

Sóweczka

To najmniejsza sowa występująca w Europie. Jej liczebność w Polsce jest dziś szacowna na 1000-1500 par lęgowych. Populacja cierpi przede wszystkim z powodu utraty siedlisk w wyniku wycinania starych drzewostanów (np. w Puszczy Białowieskiej) oraz eliminacji z lasu martwego drewna.

Gatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczachGatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczach shutterstock.com//Martin Pelanek

Wilk

Kurczenie się naturalnych siedlisk życia wilków oraz zabijanie tych zwierząt przez ludzi doprowadziły do tego, że trafiły one na listę gatunków objętych ścisłą ochroną. A pierwotnie wilk był jednym z najpowszechniejszych drapieżników w środowisku leśnym. 

Gatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczachGatunki zwierząt, które mogą wyginąć na naszych oczach shutterstock.com//Mirek Srb

Populacja wilków w Polsce liczy około 2000 osobników. To ogromna poprawa. Jeszcze w latach 90. ubiegłego stulecia ta liczba była znacznie mniejsza. Jednak w 1998 roku gatunek został objęty ochroną. I dzięki podjętym w tym czasie działaniom możliwy był wzrost liczebności osobników. 

Jak pomóc zagrożonym gatunkom?

Wiele osób zastanawia się nad tym, jak pomóc zagrożonym gatunkom - zarówno w Polsce, jak i na świecie. Oto kilka działań, które warto wziąć pod uwagę.

  • W trakcie rozliczania PIT możesz wesprzeć którąś z organizacji zajmujących się ratowaniem zwierząt, przekazując jeden procent podatku.
  • Od kilku lat możliwa jest także wirtualna adopcja dzikich zwierząt zagrożonych wyginięciem. W takich przypadkach zwykle zobowiązujesz się do przekazania określonej sumy każdego miesiąca.
  • Zrezygnuj z zakupu wyrobów z zagrożonych gatunków.
  • Spędzaj etycznie wakacje. Nie korzystaj z atrakcji, w których wykorzystywane są zwierzęta. Dowiedz się więcej na ten temat >>
  • Nie kupuj kosmetyków testowanych na zwierzętach. Jak możesz to sprawdzić? Wskazówki znajdziesz w naszym artykule >>

*Living Planet Report - to analiza stanu środowiska naturalnego tworzona we współpracy z ponad 125 ekspertami z całego świata. Jej najważniejszym elementem jest Wskaźnik Żyjącej Planety (Living Planet Index - LPI), który odzwierciedla globalne trendy w liczebności populacji dzikich zwierząt.

Poznaj także nasze inne artykuły poświęcone tematyce ekologicznej. Znajdziesz je TUTAJ >>