Urlop rodzicielski

Dyrektywa 96/34/WE z 3 czerwca 1996 r. w sprawie umowy ramowej dotyczącej urlopu rodzicielskiego, zawartej przez UIVICE, CEEP i ETUC42.

Dyrektywa ustanawia obowiązek zapewnienia indywidualnego prawa do urlopu rodzicielskiego w przypadku narodzin lub adopcji dziecka, umożliwiającego każdemu z rodziców opiekę nad dzieckiem przez co najmniej 3 miesiące. Urlop może być wykorzystany najpóźniej do ukończenia przez dziecko 8 roku życia. Pracownik ma zagwarantowane prawo powrotu na to samo stanowisko pracy lub stanowisko równorzędne albo podobne.

W Polsce temu celowi służy instytucja urlopu wychowawczego. Przysługuje on obojgu rodzicom, jest 3 - letni i może być wykorzystany do chwili osiągnięcia przez dziecko wieku 4 lat. Według polskiego prawa, w sytuacji, gdy jedno z rodziców wykorzysta ten urlop w pełnym wymiarze, drugie zostaje pozbawione możliwości jego wykorzystania.

W celu dostosowania polskiego prawa zostanie przeprowadzona nowelizacja kodeksu pracy oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych. Wprowadzone będą:

- indywidualne prawo do urlopu rodzicielskiego z powodu urodzenia lub adoptowania dziecka na okres co najmniej 3 miesięcy,

- prawo powrotu na to samo stanowisko pracy: powierzenie pracy równorzędnej lub podobnej będzie dopuszczalne tylko w razie niemożności powrotu na to samo miejsce pracy,

- gwarancja odrębnego prawa każdego z rodziców do wykorzystania części urlopu rodzicielskiego.

Obecnie możliwość powrotu na to samo stanowisko pracy jest często teoretyczna. Często zdarza się, że pracownica lub pracownik po powrocie z urlopu otrzymują wypowiedzenie.

Zapisy dotyczące opieki nad dzieckiem w polskim prawie coraz bardziej odpowiadające zasadzie równości, ale ich forma nadal wskazuje na głębokie przekonanie ustawodawcy, że to na kobiecie spoczywa odpowiedzialność za wychowanie dziecka. Prawa mężczyzn do urlopu wychowawczego i zwolnień na chore dziecko są umieszczone na końcu rozdziału dotyczącego ochrony praw kobiet.

UIVICE, CEEP i ETUC42 - Europejskie związki pracodawców sektora publicznego i prywatnego i konfederacja związków zawodowych.

Materiały pochodzą z Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny