Żyjemy dłużej, ale zmagamy się z chorobami spowodowanymi naszym trybem życia

Współczesny świat pełen rozwiniętych technologii, otwarty, z lepszymi warunkami higienicznymi i rozwiniętą medycyną sprawił, że żyjemy dłużej. W ciągu ostatnich 150 lat długość życia w Polsce wzrosła aż o 40 lat [1].

Wydłużenie życia to tak naprawdę wydłużenie okresu, w którym jesteśmy narażeni na czynniki wywołujące choroby, np. zbyt szybkie tempo życia i stres, spożywanie wysoko przetworzonego pożywienia, używki, brak ruchu czy zanieczyszczenia.

Obecnie jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych współczesnych społeczeństw są choroby nowotworowe. W Polsce liczba zachorowań na nowotwory złośliwe nieustannie rośnie, stanowiąc drugą najczęstszą przyczynę zgonów (25% wszystkich zgonów w kraju), zaraz po chorobach układu krążenia (40% zgonów). Rocznie ok. 170 tys. Polaków dowiaduje się, że ma raka, a 100 tysięcy osób umiera z tego powodu. Choć liczba zgonów z powodu nowotworu jest większa u osób starszych, to coraz częściej chorują osoby młode. W połowie drugiej dekady XXI w. to właśnie nowotwór był najczęstszą przyczyną zgonu osób w wieku 20-44 lat [1].

Fot. Materiały promocyjne

Najczęściej występującymi diagnozowanymi nowotworami u mężczyzn są: rak płuc (18%), gruczołu krokowego (18%), jelita grubego (15%) i pęcherza moczowego (9%). U kobiet natomiast najczęściej występują nowotwory: piersi (25%), płuc (12%), jelita grubego (11%) i macicy (10%)[2].

Na zlecenie Warty przeprowadziliśmy badanie wśród dorosłych Polaków z wykorzystaniem Panelu Badawczego Ariadna, by sprawdzić, na ile Polacy, szczególnie młodzi (25-45 lat), są świadomi zagrożenia chorobami nowotworowymi i jak się przed nim zabezpieczają.

Czy Polacy mają świadomość powszechności występowania nowotworów i innych chorób przewlekłych?

W badaniu, oprócz wyróżnienia m.in podziału na płeć, zestawiliśmy ze sobą dwie grupy wiekowe ankietowanych, w przedziale 25-45 lat oraz 46–60 lat. Zapytaliśmy [3], na ile obawiają się zachorowania w przyszłości na jedną z 5 grup chorób takich jak: nowotwory, choroby serca i układu krążenia, choroby psychiczne, neurologiczne oraz poważne urazy.

Badani mieli zaznaczyć w skali od 1 do 5, na ile obawiają się zachorowania na daną chorobę, gdzie 1 znaczyło, że w ogóle się nie obawiają, a 5, że obawiają się bardzo. Najwięcej obaw wywołują w nas choroby nowotworowe, aż 84% badanych zaznaczyło na pięciostopniowej skali boks 3, 4 i 5, przy czym osoby z młodszej grupy wiekowej obawiają się ich mniej (79%) w stosunku do osób starszych (90%). Ta zależność powtarza się też w pozostałych przypadkach.

Choć choroby serca i układu krążenia są w Polsce pierwszą przyczyną zgonów, to obawa przed zachorowaniem na nie jest na 2. pozycji (82%), młodzi (77%) vs starsi (90%). Na trzecim miejscu wśród chorób budzących w nas lęk są choroby neurologiczne (81%) – z czego młodzi wskazywali tę grupę w 76%, a starsi w 88%. 76% społeczeństwa obawia się poważnych urazów, powodujących długotrwałą niezdolność do pracy i tu znów młodzi boją się tego mniej niż starsi (odpowiednio 72% i 82%).

Wyjątkiem są choroby psychiczne, tu różnica obawy przed nimi prawie nie występuje w zależności od wieku badanych (64% młodzi) w stosunku do grupy powyżej 45 roku życia (65%).

Mężczyźni większymi optymistami?

Ciekawa wydaje się różnica podejścia do tego względem płci, jeśli chodzi o obawę zachorowania na choroby nowotworowe. Aż 20% mężczyzn w ogóle się nie obawia, że w przyszłości taka choroba zostanie u nich zdiagnozowana. Jeśli chodzi o kobiety, tę odpowiedź zaznaczyło zaledwie 5%. Przy każdej grupie chorób ten trend się powtarza – mężczyźni znacznie mniej obawiają się tego, że zapadną na choroby, które mogą długotrwale wykluczyć ich z życia zawodowego.

Jak młodzi ludzie oceniają świadczenia w ramach NFZ?

Kolejną kwestią, o którą zapytaliśmy naszych respondentów, było zaufanie do opieki zdrowotnej świadczonej przez Państwo i Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Młodzi Polacy (25-45) częściej niż starsi rodacy wykazują brak zaufania do Narodowego Funduszu Zdrowia. Aż 61% młodych nie jest zadowolona z poziomu publicznej opieki zdrowotnej (w stosunku do 54% niezadowolonych w grupie 46-60l). Co ciekawe, aż 71% młodych uważa, że w przypadku wykrycia u nich choroby nowotworowej państwo nie zapewni im właściwego poziomu opieki i leczenia. Tu starsi również wykazują się większym zaufaniem - negatywnie ocenia ten aspekt NFZ 59%, i wyraźnie więcej niż u młodszych respondentów wybrało odpowiedź ”trudno powiedzieć” (23%), podczas gdy tylko 16% młodych nie ma opinii w tym temacie.

Na pytanie ”Co jest kluczowe w skutecznym leczeniu choroby nowotworowej?” najwięcej wskazań padło na wczesną diagnozę (77%), i ten czynnik grupa 25-45-latków wskazywała znacznie częściej niż grupa 46-60 lat, odpowiednio 80% do 72%. Na drugim miejscu wśród ważnych czynników respondenci wskazywali szybki dostęp do badań i konsultacji z lekarzami (67%) oraz dostęp do nowoczesnych metod leczenia (59%). Na czwartym miejscu tego, co jest niezbędne w walce z nowotworem, wskazywano pieniądze na leczenie (43%) i tu również wystąpiła znaczna różnica wskazań między grupą młodych i starszych (49% do 36%).

Teoria vs praktyka, czyli niby wiemy, że trzeba się badać, ale.

Jak już wspomnieliśmy wyżej, trzech na czterech badanych (77%) wskazało, że kluczowym czynnikiem w skutecznym leczeniu nowotworów jest wczesna diagnoza, a mimo to:

• ponad połowa mężczyzn powyżej 55 roku życia nigdy nie badało prostaty! Tylko trochę lepiej jest w przedziale wiekowym 45-55 lat, gdzie taką odpowiedź wskazało 41% ankietowanych, a wśród młodszych respondentów w przedziale 25-45 - 66%.
• 41% kobiet powyżej 45 roku życia cytologię robiła dawniej niż 2 lata temu. Tu trochę lepiej wygląda sytuacja wśród młodszych pań w przedziale 25-45, gdyż co druga badała się w ostatnim roku.
• Ponad 1/3 kobiet w przedziale wiekowym 45-55 nigdy nie robiła mammografii, a zaledwie 33% kobiet do 45 roku życia poddało się temu badaniu przynajmniej raz w życiu. Może to być spowodowane tym, że w Polsce badanie to jest zalecane dopiero od 40 roku życia, a darmową mammografię można wykonać w wieku 45 – 74 lat.
• Mężczyźni dużo rzadziej chodzą do lekarza pierwszego kontaktu - co czwarty z nich był ostatnio ponad 2 lata temu, natomiast 2% panów zaznaczyło, że nigdy nie było u internisty!

Ciekawym wątkiem jest fakt, że mężczyźni częściej wskazują niezadowolenie z niewystarczającej opieki medycznej i dostępu do badań w ramach NFZ, równocześnie dużo rzadziej niż kobiety odwiedzają lekarzy i wykonują badania profilaktyczne.

Fot. Materiały promocyjne

Nie badamy się, nie liczymy na NFZ – jak więc zabezpieczamy się na wypadek choroby?

Przypomnijmy, ponad 58% Polaków nie jest zadowolonych z poziomu publicznej opieki zdrowotnej zapewnianej przez NFZ (więcej niezadowolonych jest wśród młodych i, co ważne, niezadowolenie nie zależy od wielkości miejscowości). 43% Polaków uważa, że istotnym czynnikiem w leczeniu nowotworu jest posiadanie pieniędzy na leczenie, ale tylko 16% badanych posiada dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne (poza NFZ), a 29% ma polisę na życie.

Osoby w grupie wiekowej 25-45 nie tylko częściej niż starsi respondenci wskazują, że kluczowe w skutecznym leczeniu choroby nowotworowej są pieniądze na leczenie, oni też częściej niż osoby starsze posiadają dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne 18% (w stosunku do 12% w grupie 46-60 lat) oraz abonament medyczny na leczenie w prywatnych placówkach 13% (w stosunku do 8% w grupie 46-60 lat)
Dla ponad 1/3 Polaków formą zabezpieczenia na wypadek choroby, która może wykluczyć z życia zawodowego na dłuższy czas, jest wsparcie bliskich. Martwi natomiast fakt, że aż 32% wskazało w badaniu, że nie ma żadnego zabezpieczenia!

Współczesne pokolenie młodych częściej inwestuje w siebie, w mieszkania, samochody, podróże i rozwój osobisty, ale zaledwie 27% 25-45-latków posiada polisę na życie. Podczas gdy normalne jest dla nich, że ubezpieczają mieszkania, samochody czy bagaż w trakcie podróży.

Niski procent wykupowania ubezpieczenia na życie wśród młodych może wiązać się z funkcjonującymi mitami, m.in.: że ubezpieczenie jest drogie albo że otrzymana kwota to i tak za mało na walkę z poważną chorobą, jak np. nowotwór złośliwy. A tymczasem składka na ubezpieczenie w skali roku nie jest tak wysoka, jak się to zwykle wydaje. Poza tym ofertę i wysokość składki dobry ubezpieczyciel dopasowuje do potrzeb i możliwości klienta. Warto wiedzieć, że im wcześniej zdecydujemy się na wykupienie polisy, tym korzystniejsze warunki uzyskamy.

Fot. Materiały promocyjne

Dla przykładu, w Warcie co minutę realizowane są średnio aż 3 świadczenia z polisy na życie. Co przy tym istotne, na pieniądze czeka się bardzo krótko – aż 81% wniosków o wypłatę świadczenia z tytułu poważnej choroby realizowanych jest w ciągu trzech dni. Otrzymane środki można przeznaczyć na dowolny cel, np. na badania i leczenie w prywatnych placówkach, zakup nierefundowanych leków, opłacenie opieki pielęgniarskiej czy po prostu na bieżące wydatki.

Poza świadczeniem pieniężnym polisa na życie zapewnia też przydatną pomoc, na przykład uzyskanie drugiej opinii medycznej przygotowanej przez lekarzy z wiodących światowych klinik, organizację i pokrycie kosztów leczenia za granicą nawet do kwoty 2 mln euro oraz wsparcie psychologiczne dla chorego i jego najbliższych.

Młody człowieku, świadomy i otwarty na świat, boisz się o zagubiony bagaż lub odwołany wakacyjny wyjazd, uszkodzenie samochodu czy zalane mieszkanie, więc to ubezpieczasz – zapytaj przy okazji agenta o polisę na życie, bo żyjemy coraz dłużej i warto z tego w pełni korzystać.

Źródło:
1. Krajowy rejestr Nowotworów https://onkologia.org.pl/pl/epidemiologia/nowotwory-zlosliwe-w-polsce
2. Europejski System Informacji o Raku (ECIS). https://ecis.jrc.ec.europa.eu, dostęp 9.05.2022 r. © Unia Europejska, 2022 r.
3. Badanie przeprowadzono w Ogólnopolskim Panelu Badawczym Ariadna. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji Polaków w wieku 18 lat i więcej dla płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania. W raporcie uwzględnione zostały osoby w wieku od 25 do 60 lat. Termin badania: 6–8 września 2024

Materiał promocyjny marki Warta.