Po pierwszych urodzinach dziecko wchodzi w etap bardzo intensywnego rozwoju fizycznego i poznawczego. Jednocześnie zmienia się sposób żywienia. Dieta stopniowo zaczyna przypominać sposób odżywiania pozostałych członków rodziny, pojawiają się nowe produkty oraz pierwsze wyraźne preferencje smakowe. To również moment, w którym codzienny jadłospis zaczyna mieć coraz większe znaczenie dla dostarczania składników odżywczych istotnych dla wzrostu, rozwoju układu nerwowego, odporności i kształtowania nawyków żywieniowych na kolejne lata życia.
Materiał promocyjny marki Bebiko
Co badanie PITNUTS mówi o diecie najmłodszych dzieci?
Jednym z największych polskich projektów analizujących sposób żywienia najmłodszych dzieci jest badanie PITNUTS 2024 [1]. Jego celem była ocena sposobu żywienia, stanu odżywienia oraz podaży wybranych składników odżywczych w dietach dzieci w wieku od 5. do 72. miesiąca życia. Wyniki badania pokazują, że dieta dzieci po 1. roku życia stosunkowo często nie dostarcza odpowiedniej ilości wybranych witamin i składników mineralnych. Jednocześnie mówi też o częstych błędach związanych ze strukturą diety i codziennymi nawykami żywieniowymi.
Tych składników często brakuje w diecie dzieci
Aż 95% dzieci po 1. roku życia nie otrzymuje wystarczającej ilości witaminy D z codziennymi posiłkami, mimo że większość rodziców sięga po suplementację. Badacze wskazują również na niedobory wapnia, żelaza, jodu oraz błonnika. Jednocześnie badanie pokazało, że na talerzach maluchów za rzadko pojawiają się warzywa, ryby i produkty pełnoziarniste oraz źródła nienasyconych kwasów tłuszczowych. Pojawia się zbyt dużo soli, cukru i tłuszczów nasyconych w diecie. Najbardziej zaskakująca jednak może się okazać powszechna i konsekwentna zbyt wysoka podaż białka utrzymująca się także w wieku przedszkolnym. Autorzy podkreślają, że nadpodaż białka może mieć znaczenie dla programowania metabolicznego i zwiększonego ryzyka otyłości w późniejszym życiu.
Nawyki żywieniowe widoczne w wynikach raportu
Wyniki badania zwracają uwagę także na codzienne nawyki żywieniowe. Znaczna część dzieci po 1. roku życia otrzymuje dosalane posiłki, regularnie spożywa słodycze lub produkty określane jako przekąski. W praktyce oznacza to sytuację, w której dieta dostarcza odpowiedniej ilości energii, ale jednocześnie charakteryzuje się niższą gęstością odżywczą. W przypadku małych dzieci ma to szczególne znaczenie, ponieważ zapotrzebowanie na wybrane składniki odżywcze pozostaje wysokie przy stosunkowo niewielkiej objętości spożywanych posiłków.
Fot. Materiały promocyjne marki Bebiko
Dlaczego bilansowanie diety dziecka bywa trudne?
Codzienne komponowanie diety dziecka po 1. roku życia bywa wymagające również z powodów praktycznych. W tym okresie często pojawia się wybiórczość pokarmowa, zmienny apetyt oraz większa akceptacja dla produktów o wyrazistym smaku i wysokiej smakowitości. Dziecko zaczyna uczestniczyć w posiłkach poza domem, je produkty przygotowywane dla całej rodziny i coraz silniej komunikuje własne preferencje żywieniowe. Z perspektywy rodziców oznacza to konieczność jednoczesnego dbania o różnorodność diety, regularność posiłków oraz odpowiednią podaż składników odżywczych.
Co pomaga lepiej komponować dziecięcy jadłospis?
W praktyce podstawą codziennego jadłospisu dziecka po 1. roku życia pozostaje dieta oparta na warzywach, owocach, produktach zbożowych, źródłach białka, tłuszczach roślinnych oraz produktach mlecznych. Znaczenie ma również sposób komponowania posiłków i ich regularność. Eksperci zwracają uwagę na rolę stopniowego oswajania dzieci z nowymi smakami i konsystencjami, ograniczania dosalania potraw oraz kontroli ilości produktów o wysokiej zawartości cukru. Istotnym elementem pozostaje także odpowiednia podaż witaminy D, wapnia, żelaza oraz jodu.
Jak komponować posiłki dla dziecka po 1. roku życia?
Jadłospis warto planować wokół prostego schematu: 3 główne posiłki i 1–2 mniejsze posiłki uzupełniające w ciągu dnia, z zachowaniem możliwie stałego rytmu. Główny posiłek powinien łączyć kilka elementów: warzywo lub owoc, produkt zbożowy albo inne źródło węglowodanów, źródło białka oraz niewielki dodatek tłuszczu roślinnego.
W śniadaniu może to oznaczać owsiankę lub kaszę mannę na mleku z owocami i zmielonymi orzechami, jogurt naturalny z owocami i płatkami owsianymi albo placuszki z twarogu lub jajka podane z owocem na przykład w formie omletu.
W obiedzie dobrze sprawdzają się zupy warzywne z soczewicą, mięsem lub rybą, kasza albo ziemniaki z warzywami i jajkiem, pulpeciki z indyka w sosie warzywnym, ryż z duszonymi warzywami i strączkami albo makaron z sosem pomidorowym, oliwą i rozdrobnioną rybą.
Kolacja może być lżejsza: gęsta zupa krem z dodatkiem oleju roślinnego, pasta z warzyw i strączków podana z pieczywem, jogurt naturalny z owocami albo drobna kasza z dodatkiem mleka i owoców.
W diecie małych dzieci warto uwzględniać ryby bez ości, jaja, mięso, strączki, naturalne produkty mleczne, olej rzepakowy lub oliwę, warzywa w różnych formach oraz owoce. Orzechy i nasiona powinny być podawane wyłącznie w formie bezpiecznej dla wieku dziecka, np. zmielone lub jako gładka pasta.
Fot. Materiały promocyjne marki Bebiko
Jaką rolę pełnią formuły typu Junior?
W diecie dzieci po 1. roku życia ważną rolę nadal odgrywają mleko i produkty mleczne. Formuły typu Junior są opracowywane z myślą o potrzebach żywieniowych dzieci po 1. roku życia i zawierają składniki, których podaż w codziennej diecie najmłodszych dzieci bywa niewystarczająca. W przypadku produktów Bebiko Junior są to między innymi witamina D wspierająca prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego oraz rozwój kości, wapń potrzebny do prawidłowego wzrostu i rozwoju układu kostnego, a także żelazo i jod, które odgrywają istotną rolę w rozwoju funkcji poznawczych i układu nerwowego. Formuły zawierają również kwas ALA należący do kwasów omega-3, które odgrywają rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu, oraz inulinę będącą źródłem błonnika.
Z perspektywy codziennego komponowania diety produkty tego typu mogą wspierać uzupełnianie jadłospisu w składniki odżywcze, których dostarczenie w odpowiednich ilościach bywa trudniejsze w okresie wybiórczości pokarmowej lub ograniczonej akceptacji części produktów spożywczych przez dziecko.
Fot. Materiały promocyjne marki Bebiko
A gdyby tak rzetelna i specjalistyczna wiedza sprzedawców na temat towaru, który oferują, była powszechnym faktem, to jakie informacje od nich byłyby dla nas najcenniejsze przy zakupie kosmetyków? Zapytaliśmy o to naszych respondentów. Najchętniej chcieliby otrzymać odpowiedź o tym, jakich składników powinni szukać w kosmetykach odpowiednich dla nich – 35%. Na drugim miejscu – 28% badanych chciałoby wiedzieć, jak łączyć kosmetyki, by uzyskać lepsze, silniejsze efekty. A 23% z nas potrzebuje porady, jaki nawyk pielęgnacyjny warto wdrożyć, by poprawić wygląd skóry lub włosów. 14% zaś chciałoby się dowiedzieć, jakie rytuały pielęgnacyjne należy powtarzać i jak często.
Co warto zapamiętać z badania?
Wnioski płynące z badania PITNUTS pokazują, że sposób żywienia dzieci po 1. roku życia wymaga świadomego planowania i regularnej oceny jakości codziennej diety. Znaczenie mają zarówno proporcje poszczególnych grup produktów, jak i podaż konkretnych składników odżywczych. Wyniki badania wskazują również, że codzienne wybory żywieniowe podejmowane w pierwszych latach życia mogą wpływać na kształtowanie długoterminowych nawyków związanych ze sposobem odżywiania.
[1] Sawicki M., Kowalkowska J., Kawiak-Jawor E. i wsp., Diet Quality and Nutrient Adequacy Among Polish Children: Findings from the PITNUTS 2024 Study, Nutrients 2025;17:3364. Opracowanie: „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku od 5. miesiąca życia do 6. roku życia – badanie przekrojowe, ogólnopolskie, 2024 rok”.
Materiał promocyjny marki Bebiko.