Zaufanie do siebie to zaufanie do świata, to umiejętność wyboru tego co dla mnie dobre, to wewnętrzny kompas i nawigacja po świecie ludzkich emocji, to siła i pewność, to odporność i dobrostan. Gdyby można było wejść do sklepu i każdy z tych elementów kupić dla siebie i bliskich bylibyśmy szczęśliwi i spokojni. Gdyby mały człowiek otrzymywał to wszystko razem ze swoim DNA otrzymałby cały wachlarz możliwości. Ale to co na pewno otrzymujemy w darze od natury na start, to intuicyjna, wewnętrzna potrzeba poczucia bezpieczeństwa i relacji.

Człowiek od początku swojego istnienia nastawiony jest na relacje. Już w okresie prenatalnym kształtują się zalążki więzi, widoczne w sposobie, w jaki rodzice przeżywają obecność dziecka, nawiązują z nim kontakt, wyobrażają sobie jego osobowość, temperament. Noworodek przychodzi na świat z wrodzonymi kompetencjami społecznymi. Od pierwszych dni życia poszukuje kontaktu z opiekunem. Z czasem zaczyna traktować go jako bezpieczną bazę, z której może eksplorować świat, zdobywać nowe umiejętności i do której wraca, by odzyskać poczucie bliskości. Jeśli potrzeba ta nie zostanie zaspokojona we wczesnym dzieciństwie, kolejne etapy rozwoju będą zdominowane przez dążenie do odnalezienia podstawowego poczucia bezpieczeństwa — portu, z którego maluchy wypływają w dorosłość, i do którego powracają w chwilach zwątpienia.

Fundament relacji. Siła rodzinnego przywiązania

Bezpieczne przywiązanie stanowi podstawę, na której dziecko buduje swoje przyszłe relacje. Opieka oraz dostępność emocjonalna rodzica kształtują dziecko. To, jak ono będzie postrzegać siebie, jak będzie doświadczać relacji, zależy w dużej mierze od tego, jak zostało zaopiekowane w pierwszych latach życia. Aby mogło się rozwijać i uczyć, potrzebuje poczucia bezpieczeństwa. To z kolei rodzi się z obecności rodzica, jego zaangażowanego czasu, uważności i emocjonalnej dostępności.

Bliskość i kontakt emocjonalny budują wewnętrzne zasoby dziecka, z którymi wchodzi ono w dorosłość. To one stanowią "naładowaną baterię więzi", z której może czerpać siłę w chwilach stresu i trudności. Dzięki zaangażowaniu rodziców, ich obecności i poświęconemu czasowi, czuje się ono kochane, akceptowane i ważne. Doświadcza, że jest kimś wyjątkowym — osobą, która istnieje i ma znaczenie w relacji z innymi. Emocjonalna dostępność to jednak coś więcej niż fizyczna obecność. To stan umysłu, w którym obok codziennych obowiązków i dorosłych spraw znajduje się świadome miejsce na potrzeby pociechy. Od tego, ile tej przestrzeni mu damy, zależy jakość jego rozwoju i relacji.

Czas podłogowy – przestrzeń, w której maluch odzyskuje siebie

Codzienne gesty, spojrzenia i obecność przekazują dziecku jasny komunikat: ”Widzę cię, rozumiem, kocham.” To nie są wielkie deklaracje, lecz chwile prawdziwego zatrzymania się ”tu i teraz”, w pełnej uważności. Jednym z najbardziej wspierających sposobów budowania tej relacji jest tzw. czas podłogowy – moment, w którym schodzimy do świata dziecka, fizycznie i emocjonalnie. Jesteśmy wtedy z nim na jego poziomie, podążając za jego pomysłami w zabawie czy rozmowie. To ono decyduje, co się wydarzy – wybiera aktywność, a my towarzyszymy, komentujemy, zauważamy.

W codziennym życiu pociechy są nieustannie stawiane wobec oczekiwań dorosłych – muszą dostosowywać się do zasad w przedszkolu, słuchać nauczycieli, współpracować z rodzicami podczas rutynowych czynności. Nic dziwnego, że próbują stawiać opór, domagać się autonomii i własnych decyzji. Czasem nie mamy przestrzeni, by im na to pozwolić – zwłaszcza w pośpiechu codzienności. Właśnie dlatego czas podłogowy jest tak ważny. To bezpieczna przestrzeń, w której maluch odzyskuje poczucie sprawczości. Może tworzyć własny mikroświat, decydować o przebiegu zabawy i przypisywać dorosłym role według swojego pomysłu. To nie tylko zabawa, to sposób na regulację emocji i napięć, które pojawiają się w naturalnym procesie dorastania.

Uważność jako lekcja prostego bycia

Małe dziecko żyje w pełni chwilą obecną. Nie odczuwa upływu czasu w taki sposób jak dorośli – nie planuje, nie analizuje, nie roztrząsa. Po prostu jest i doświadcza. Jego postrzeganie świata to czysta uważność, którą każdy z nas kiedyś posiadał, a której jako dorośli próbujemy się na nowo nauczyć, nazywając ją dziś medytacją lub uważnością. Kontakt z maluchem pozwala nam wrócić do tych chwil beztroski, przypomnieć sobie, jak to jest po prostu być – bez presji, ocen i planów. Jednak dla wielu dorosłych rodzicielstwo wiąże się z silnymi oczekiwaniami wobec siebie. Pragnienie bycia idealnym rodzicem sprawia, że nawet zwykła zabawa staje się trudnością. Zamiast pozwolić sobie na swobodny kontakt, opiekun próbuje przejąć pełną kontrolę nad przebiegiem zabawy, chcąc, by ono odpowiedziało entuzjazmem i uznaniem. Gdy tak się nie dzieje – a dziecko, zgodnie ze swoją naturą, chce bawić się po swojemu – pojawiają się napięcie, frustracja i poczucie porażki. Tymczasem pociechy nie potrzebują perfekcyjnych scenariuszy. Potrzebują dorosłych obecnych, otwartych i gotowych wejść w ich świat bez oczekiwań. Wystarczy po prostu być – razem.

Dziecko nie potrzebuje rodzica idealnego, potrzebuje obecnego

Najmłodsi nie oczekują od nas perfekcji, lecz wystarczająco dobrej obecności. Najbardziej cenią sobie bliskość rodzica, który nie ocenia, nie poucza, ale po prostu jest – widzi, słyszy i reaguje z uważnością. Taki dorosły potrafi na chwilę odłożyć codzienne sprawy, by być z dzieckiem w pełni. Dzielić z nim radość, wspólną uwagę i przestrzeń wyobraźni. Właśnie w zabawie dziecko komunikuje się najpełniej – nie wprost, lecz symbolicznie. Poprzez tworzone historie i odgrywane role wyraża swoje emocje, pokazuje, jak się czuje, i jednocześnie reguluje swój nastrój. Wystarczy mu towarzyszyć z ciekawością, akceptacją i otwartością.

Dzieci przeglądają się w oczach rodziców – dosłownie i w przenośni. To, co w nich widzą, buduje ich obraz siebie. Są niezwykle wrażliwe na mowę ciała dorosłych, która często mówi więcej niż słowa. Już od najwcześniejszych lat polegają na sygnałach niewerbalnych: obserwują, sprawdzają, odczytują emocje z twarzy, tonu głosu, postawy. Nie potrafią jeszcze oddzielić stanów emocjonalnych dorosłego od własnej osoby. Gdy widzą nieobecny wzrok, napięcie czy pośpiech, odbierają to jako sygnał, że coś jest nie tak z nimi. Nie mają świadomości, że to może być efekt stresu, zmęczenia czy trudności nagromadzonych przez długi czas.

Dlatego tak ważne jest, by choć na moment zostawić za sobą codzienne troski i spojrzeć na siebie oczami dziecka. Dać mu swoją prawdziwą obecność podczas zabawy, usypiania, kąpieli, karmienia czy wspólnego czytania. To właśnie te codzienne, pozornie zwyczajne chwile są przestrzenią, w której najmocniej buduje się bliskość i poczucie bycia ważnym.

By budować zaufanie do własnych możliwości maluchy potrzebują czasu i okazji. Najlepszym polem do tego są codzienne sytuacje – proste, powtarzalne, ale pełne potencjału rozwojowego. W pośpiechu dorośli często mają tendencję do wyręczania dzieci, chcąc ułatwić im zadanie lub przyspieszyć bieg wydarzeń. Tymczasem one potrzebują poczuć, że potrafią coś zrobić same. Oczywiście przy wsparciu i obecności rodzica. To trochę tak, jakby dorosły mówił: ”Pokaż mi, jak to się robi”.

Warto zwracać uwagę nie tylko na efekt końcowy, ale przede wszystkim na wysiłek i zaangażowanie dziecka. To właśnie wtedy buduje się jego poczucie sprawczości. Kiedy czuje ono, że opiekun mu ufa, wspiera je i towarzyszy w trudniejszych momentach także wtedy, gdy pojawia się porażka czy frustracja. Zyskuje pewność, że poradzi sobie w różnych sytuacjach. A jeśli coś pójdzie nie tak, zawsze może wrócić do swojej bezpiecznej bazy, przytulić się, odzyskać równowagę i spróbować jeszcze raz.

Prawdziwe zaufanie do siebie i wiara we własne możliwości rodzi się każdego dnia, krok po kroku, w sile codziennej obecności. To nie łatwe zadanie, ale możliwe do wykonania, bez presji, oczekiwań, oceny. Nie trzeba tak wiele by uzyskać tak dużo. Poczucie bezpieczeństwa, które dajemy pociechom, to uczucie wzajemności, to siła do bycia rodzicem, roli, która trwa.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ o Let’s story

Materiał promocyjny Ferrero Polska Commercial Sp. z o.o.