Premium

Głód sprowadzał złożoną egzystencję człowieka do jednej potrzeby, postrzeganej jako bardziej zwierzęca niż ludzka. Ci, którzy dostali się pod jego władanie, mieli wrażenie, jakby zatracali człowieczeństwo. Dlatego ich cierpienie miało podwójne oblicze: fizyczne, ale też duchowe - publikujemy fragment książki dr Kamila Piskały "Zredukowani. O społecznych skutkach Wielkiego Kryzysu".

- Kiedy dawałem nowożeńcom zdjęcia, to było dla nich coś normalnego. Dziś, oglądając je po latach, płaczą ze wzruszenia. Bywa, że nie zdajemy sobie sprawy, że właśnie przeżywamy najfajniejsze chwile w życiu - mówi Władysław Nielipiński, fotograf i kulturoznawca. Jego album "Gorzko!" opowiada historię wiejskich wesel sprzed 50 lat.

Ola Kisiel pomaga kobietom w zaakceptowaniu tego, jak wygląda ich ciało i uczy życia pełną piersią już teraz, bez czekania "aż schudną". Mówi o sobie "gruba", bo odzyskała dla siebie to słowo. - Nie jest ono dla mnie obelgą ani dowodem na to, że jestem leniwa, niepohamowana w jedzeniu i piciu. Ale rozumiem osoby, dla których jest ono wspomnieniem najgorszych sytuacji w życiu, najbardziej okrutnych - mówi.

Jest kobietą o oszałamiającej urodzie: piękna cera, figura modelki, gęste i lśniące włosy. Kiedy o nim opowiada, kiedy ogląda ich wspólne zdjęcia, wtedy nie ma już 60 lat, tylko 16.

- Mam takie gorące pragnienie, żeby być w fajnej, partnerskiej relacji z moimi synami. Gdy patrzę, jak dorastają, czuję ogromną radość. Jest to też dla mnie olbrzymia dawka energii - mówi Marcin Bosak. Aktora możemy właśnie oglądać w filmie "Wielka Warszawska", który od 23 stycznia wszedł do kin.

- Bezrefleksyjne powielanie celów, takich jak "będę chodziła na siłownię", bywa ucieczką od tego, co jest sednem naszej życiowej frustracji. Często okazuje się, że wcale nie chodzi o to, żeby wyznaczać ambitne cele, ale odpuścić sobie - mówi psycholożka Joanna Flis.

Jak sobie radzą mężczyźni z łysieniem? Zdaniem Łukasza Wilczewskiego z firmy sprzedającej systemy włosów maskujących łysinę: zakrzywianiem rzeczywistości. Kamuflaże, farby, zasypki, misterne konstrukcje, sposobów jest wiele. Można także skorzystać z gotowych nakładek montowanych na tydzień. - W przypadku systemu ryzykuje się jedynie pieniądze. Można spróbować, a jeśli okaże się, że to rozwiązanie nie dla nas, zdejmujemy i po temacie - wyjaśnia.

Wyobraź sobie, że bliska ci osoba traci pamięć, funkcje poznawcze. Że znika i zamienia się w dziecko wymagające ciągłej opieki. Jak się z tym pogodzić? Jak żyć ze świadomością, że ciebie też to czeka? Opowiedziała mi o tym Jagoda Libera, która od 11 lat opiekuje się mamą chorującą na Alzheimera o wczesnym początku, a która ponad rok temu dowiedziała się, że za jakiś czas i ona dostanie objawów. Ja ubrałam naszą rozmowę w formę listów do mamy, których Jagoda nie miała okazji wysłać. Listów niczym żółte samoprzylepne karteczki, które pozwalają nam nie zapomnieć o tym, co ważne. Listów, które układają się w pamiętnik tej historii.

"Ahmad wchodzi do naszego pokoju. Opowiada, że spotkał dziś znajomego, który jest artystą. Gotował na ulicy wodę na herbatę, którą sprzedawał. Nie ma butli gazowej, palił (...) ramy własnych obrazów. 'Muszę coś zarobić, mam rodzinę do wyżywienia', powiedział mu. Nawet drewna brakuje, niektórzy sprzedają je na opał do gotowania wody czy jedzenia. Co jeszcze zostało do sprzedania? Powietrze?". Publikujemy fragment książki "Nie zapomnij nakarmić gołębi. Dziennik z Gazy" wydawnictwa Znak Literanova.

- Kiedy na świecie pojawiła się Emilka, wspólnie podjęliśmy decyzję, że to ja będę zajmować się domem i przejąłem całość obowiązków na siebie. Zresztą jeszcze przed pojawieniem się dziewczyn, też zajmowałem się gotowaniem. Potem doszły inne obowiązki domowe, więc rezygnowałem z pracy instruktora tańca na rzecz wspierania kariery byłej żony - mówi tancerz Maciej Pela.

- Młode policjantki opowiadają, że naczelnicy składają im niedwuznaczne propozycje. Jedna usłyszała: "Dasz d*py, pójdziesz w górę - mówi Krystyna Żytecka, prezeska Fundacji Pomocy Kobietom i Dzieciom. Z jej doświadczeń wynika, że przemoc seksualna, nie tylko w policji, nadal nie jest wystarczająco tępiona przez organy ścigania.

- Z perspektywy państwa rok 2025 był wielokrotnie gorszy niż 2024, 2023 oraz lata wcześniejsze. Chciałbym, by w przyszłości było bezpieczniej. I oby było. Jednak biorąc pod uwagę twarde fakty, nie mam podstaw, żeby mówić, że tak będzie - mówi wicepremier oraz minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Ojciec Tomasza wracał z pracy i od progu wprowadzał "stan wojenny". "Tak to nazywał, wie pani. Buty miały stać równo. Plecak w wyznaczonym miejscu. Zadania odrobione. Żadnego bałaganu, żadnego hałasu, żadnych dziecięcych kaprysów". Gdy coś się nie zgadzało, było bite. "A ja nie piję i nie biję dzieci", powiedział Tomasz z dumą - pisze Oliwia Ziębińska w książce "Po co ci złość?" (wyd. NewHomers).

- Proboszcz nie wie, na ile oszukuje go wikary, a biskup - na ile oszukuje go proboszcz. W Kościele nie ma żadnych przelewów. Wszystko jest przekazywane do ręki, w kopercie - mówi Artur Nowak, którego najnowsza książka "Kuria" trafi do księgarń 13 stycznia.

Monika Jaworska od 17 lat zajmuje się bielizną dla pań z dużymi biustami, ale doświadczenie z własnym ma o wiele dłuższe. Jak mówi: "Lubię swoje piersi, ale nie będę udawać, że latem nie marzyłoby mi się założenie sukienki na ramiączkach bez stanika". Filmiki edukacyjne, które kręci na Instagram są tak ciekawe i oryginalne, że trafiają do kobiet z mniejszymi biustami i do... mężczyzn.

- Jak jest prosty wzór, np. delikatne rzucone kwiatuszki, to jeden talerz dekoruję 10 minut. Ale zdarza mi się malować jedno naczynie przez godzinę, bo używam wielu kolorów farb, cieniuję. Podpisujemy się, nie jesteśmy anonimowe - o pracy zdobniczki ceramiki bolesławieckiej opowiada Brygida Watrach.

Wydaje się nam, że jesteśmy zdrowi, silni, ostrożni. Co złego może nas spotkać na wakacjach? Może i to dużo! Jak wyjaśnia Grzegorz Chwiałkowski, agent ubezpieczeniowy z ponad 25-letnim doświadczeniem: - Wykupiłbym polisę, jadąc nawet na jeden dzień do Czech czy Niemiec, tak samo jak na tydzień do Tajlandii czy Stanów Zjednoczonych. Nie chciałbym pokrywać z własnej kieszeni kosztów leczenia lub płacenia renty komuś za spowodowany przeze mnie wypadek.

- Ukrycie daje iluzję bezpieczeństwa przed oceną, a człowiek najbardziej pragnie poczucia "jestem okej taki, jaki jestem" - mówi psychoterapeutka Marlena Ewa Kazoń.

Tak, Joanna Przetakiewicz ma trzech trenerów, z którymi ćwiczy, ale najwięcej radości dają jej treningi w leśnej siłowni w parku narodowym za płotem. Z dawnej siebie się śmieje, bo kochała być opaloną blondyną z długimi włosami. Ale to było kiedyś, bo dzisiaj najlepiej czuje się w dresie i bez makijażu.

Czym jest życie? Kiedy i jak pojawia się świadomość i czy martwe komórki potrafią zachować jej pamięć? I wreszcie, czy aby odpowiedzieć na te wszystkie pytania mamy prawo eksperymentować na żywym, czującym organizmie? Nauka pędzi do przodu, mijają lata, a my nie dość, że nie mamy odpowiedzi na powyższe pytania, to nadal nie zmierzyliśmy się z tak ważną kwestią w dobie AI: jak to jest bawić się w Boga? Jak być i czy w ogóle być Wiktorem Frankensteinem?

- Myśl, że wszystko, w co wierzyłam, mogło być jednym wielkim kłamstwem, była przerażająca, bo gdyby okazała się prawdą, oznaczałoby, że całe moje dotychczasowe życie też było kłamstwem. Bałam się kopać głębiej - mówi Gazeta.pl Tulia Topa, autorka książki "Jak rozbiłam szkło", która opowiada o życiu wśród świadków Jehowy.

- Wstyd mamy od innych. To emocja, którą dostajemy w cudzych spojrzeniach, słowach i oczekiwaniach. Nie jest zapisany w genach. Zauważ, że rodzimy się bez wstydu. Na plaży maluch biega nago, wolny, absolutnie bez skrępowania. Nie czuje wstydu, dopóki mama czy tata nie powie: "Załóż majteczki, nie wypada" - mówi psycholożka Beata Biały, autorka książki "Kobiety, które wstydzą się za bardzo".

- Ja wróciłem z aresztu, a Bogdan i Andrzej jeszcze w nim zostali. Pod ich nieobecność sytuacja w Niebie była zupełnie inna. Przede wszystkim nie było zamordyzmu, który stosował Kacmajor, choć jego żona Grażyna też potrafiła dopiec i sprawić, że nie chciało się rano wstać - pisze Sebastian Keller w książce "Niebo. Pięć lat w sekcie Sebastiana Kellera"*. Publikujemy jej fragment.

- Mam takie ogromne marzenie, że będziemy doceniane za prowadzenie domu, że usłyszymy, że to, co wykonujemy, jest bardzo ważne i potrzebne. Myślę, że definicja kobiet, które czekają w domu na męża z dwudaniowym obiadem, totalnie potrzebuje weryfikacji - mówi aktorka Magdalena Lamparska.

- Wierzono, że wówczas mistyczna kurtyna, która oddziela światy ziemski i pozaziemski, jest najcieńsza, a zatem łatwiej jest nawiązać kontakt z zaświatami. Dusze wracały do swoich domów - o Bożym Narodzeniu naszych prababć i pradziadków mówi Małgorzata Kunecka, etnolożka Państwowego Muzeum Etnograficznym w Warszawie.

Grudzień 2025 r. Posprzątanie 80-metrowego mieszkania w Warszawie kosztuje 250 zł. To cena bez okien. Umycie jednego okna, dodatkowe 35 zł. Dostawa świątecznego jedzenia z restauracji do domu dla jednej osoby na jeden dzień świętowania to wydatek od 150 zł. Kobiety sprzątają i gotują - często po nocach - za darmo. Podobno robią to z miłości i z troski.

- Święta staram się przygotowywać dokładnie tak, jak podchodziła do tego mama. Bardzo lubię i potrzebuję stałości Wigilii, rytuałów, historyjek, żartów, które nie przestają wzruszać - mówi Maja Popielarska.

Staś pierwsze cztery miesiące życia spędził w szpitalu. Od niemal roku czeka na nową rodzinę w ośrodku preadopcyjnym. Jest jednym z setek dzieci potrzebujących nowych rodziców - a tych dramatycznie brakuje.

- Dziewczynki potrafią być o wiele bardziej brutalne niż chłopcy - pod względem psychicznym. Chłopcy się pobiją, a potem nawet nie pamiętają, o co poszło, szybko się godzą, dalej ze sobą rozmawiają. Natomiast dziewczynki rzadziej stosują agresję fizyczną, za to częściej sięgają po przemoc psychiczną - mówi pedagożka Marta Majorczyk z Uniwersytetu SWPS.

- Czułam się brudna. Unikałam dotykania ciała, brałam jak najszybsze prysznice, żeby na siebie nie patrzeć, przestałam dbać o siebie. A potem przyszły te myśli. I trwały do 27. roku życia, kiedy wystąpiłam ze zboru - opowiada Gazeta.pl Tulia Topa, autorka książki "Jak rozbiłam szkło", która przez większość swojego życia była świadkiem Jehowy.