Ciemne, nierównomierne plamki na skórze to najczęściej skutek intensywnego opalania podczas wakacji. Nie należy ich mylić z piegami ani tym bardziej z "plamami wątrobowymi".
Te ostatnie występują około pięćdziesiątego roku życia i są wynikiem wieloletniego działania słońca na skórę, a także zaburzeń w pracy melanocytów - komórek barwnikowych skóry.
Powstawanie plam posłonecznych zależy od wrażliwości na słońce. Jedni opalają się równomiernie, w skórze innych barwnik - melenina - rozkłada się nierówno, tworzą się plamki i przebarwienia. Rozjaśnienie ich jest możliwe, ale na efekty trzeba czekać co najmniej dwa miesiące. Kosmetyki wybielające osłabiają odporność skóry na słońce, dlatego dobrym czasem na taką kurację jest jesień, poza tym wtedy plamy są najbardziej widoczne. Podczas kuracji trzeba unikać słońca i stosować kremy lub podkłady z mocnym filtrem UV.
Kosmetyki wybielające zawierają zwykle złuszczające naskórek kwasy owocowe i wybielające wyciągi roślinne z ogórka, pietruszki, cytryny, porzeczki, mącznicy lekarskiej, malwy, rosnącego w Brazylii drzewa dimorfandra. Dobrym rozjaśniaczem jest też witamina C, która ogranicza aktywność tyrozynazy - enzymu odpowiedzialnego za produkcję melaniny. Najsilniej wybiela hydrochinon - związek chemiczny hamujący produkcję melaniny w skórze. W kosmetykach stosowany w jednoprocentowym stężeniu działa stopniowo, efekt widać dopiero po ośmiu tygodniach. Najlepiej wybierać preparaty, w których połączono działanie kwasów owocowych i składnika wybielającego.
Kosmetyki wybielające nadają się do każdego rodzaju cery, ale w wypadku cery wrażliwej i naczynkowej warto wypróbować preparat na małej powierzchni skóry. Silne kosmetyki (z hydrochinonem) stosuje się punktowo, pozostałe na twarz lub na dłonie pod krem pielęgnacyjny. Zawsze przed użyciem trzeba dokładnie przeczytać ulotkę.
W gabinecie kosmetycznym można poddać się zabiegom rozjaśniającym, np. bezbolesnej AHA-Eksfoliacji Dermiki, czyli złuszczaniu naskórka kwasem glikolowym o stężeniu od 30 do 40 proc. Zalecana jest seria 6 - 10 zabiegów (jeden kosztuje ok. 40 zł). Guerlain proponuje Whitening - zabieg obejmujący masaż, peeling, maskę rozjaśniającą. Najlepiej poddać się serii 4 - 6 zabiegów (jeden - 150 zł).
Niestety, jeśli opalałaś się bardzo mocno, to przebarwień powstałych po poparzeniu skóry nie da się usunąć kosmetycznie, bo mogą one znajdować się głębiej, w skórze właściwej. Wtedy pomóc może tylko dermatolog, który najpewniej zaproponuje jednorazowy zabieg głębokiego złuszczania naskórka kwasem trójchloroctowym i glikolowym w stężeniu 20 - 70 procent. Kosztuje to ok. 800 - 1400 zł (w znieczuleniu miejscowym). Plamy wątrobowe na rękach lub twarzy można też usunąć metodą krioterapii, czyli mrożenia (150 zł), lub laserem (ok. 600 zł).
Pamiętaj
Jeśli masz skłonności do plam i przebarwień:
przez cały rok uważaj na słońce, używaj kremów na dzień z filtrami UVB i UVA, a podczas letnich i zimowych wyjazdów - kosmetyków przeciwsłonecznych;
jeśli przyjmujesz leki (antybiotyki, środki nasercowe, przeciwbólowe, moczopędne, pigułki antykoncepcyjne), zapytaj lekarza, czy twoja skóra, pod ich wpływem, może niekorzystnie zareagować na słońce;
uważaj na substancje fotouczulające, które pod wpływem słońca mogą być przyczyną plam i przebarwień. Zawierają je m.in. marchew, dziurawiec, niektóre perfumy i dezodoranty (piżmo, olejek lawendowy, cedrowy, waniliowy, sandałowy i bergamotowy), kremy (retinol i kwasy owocowe);
nie staraj się zamaskować przebarwień opalenizną. Nie korzystaj z solarium - plamy staną się jeszcze ciemniejsze i trudniejsze do usunięcia.
DANUTA BYBROWSKA