Świat online jako codzienne środowisko dorastania
Dla dzisiejszych nastolatków internet nie jest dodatkiem do rzeczywistości. Jest jej integralną częścią. To tam zaczynają się znajomości, tam buduje się pozycję w grupie, tam szuka się potwierdzenia własnej wartości. Media społecznościowe stały się przestrzenią porównań, ocen i nieustannej ekspozycji również na wyidealizowane wizerunki, filtry i treści generowane przez sztuczną inteligencję.
Badania pokazują, że ponad połowa dziewcząt na świecie zmaga się z niską samooceną związaną z wyglądem, a w Polsce aż 67 proc. z nich w wieku 10–13 lat chciałoby wyglądać jak influencerki. Co druga nastolatka czuje się nieadekwatna wobec standardów piękna obecnych w social mediach, a aż 80 proc. młodych dziewczyn przyznaje, że brakuje im pewności siebie. To liczby, które trudno ignorować, szczególnie gdy wiemy, że presja online przenosi się bezpośrednio do szkolnych klas [1].
Dlaczego samoocena wpływa na relacje?
Niska samoocena rzadko pozostaje wyłącznie "wewnętrznym problemem". Brak pewności siebie nie kończy się na myśli: "nie jestem dość dobra". Bardzo szybko zaczyna wpływać na relacje z innymi zarówno w sieci, jak i poza nią. Uczniowie, którzy nie wierzą w siebie, częściej boją się zabierać głos, mają trudności z wyrażaniem emocji i stawianiem granic. Łatwiej ulegają presji grupy, trudniej im reagować na hejt czy odrzucenie, a presja bycia "jak inni" łatwiej trafia w najbardziej wrażliwe miejsca.
Brak pewności siebie sprawia też, że młodzi ludzie częściej wchodzą w relacje, które nie są dla nich bezpieczne. Akceptują krzywdzące komentarze, porównują się z innymi i budują swoją wartość na liczbie lajków czy opinii rówieśników. W efekcie relacje zamiast wzmacniać, pogłębiają poczucie samotności i nieadekwatności. To właśnie dlatego coraz więcej ekspertów podkreśla, że praca nad samooceną jest fundamentem zdrowych relacji społecznych.
Czego brakuje młodym ludziom w cyfrowym świecie?
Choć młode pokolenie świetnie odnajduje się w świecie technologii, często brakuje im umiejętności, których nie da się "zainstalować" jednym kliknięciem. Chodzi o sferę emocjonalną i społeczną: samoświadomość, czyli zdolność rozpoznawania własnych uczuć i potrzeb, akceptację siebie pozwalającą budować relacje bez ciągłego porównywania się z innymi, a także empatię i umiejętność odróżniania więzi wspierających od tych, które mają destrukcyjny wpływ.
W cyfrowym świecie, gdzie granice między autentycznością a kreacją coraz bardziej się zacierają, te umiejętności stają się kluczowe. Rozmowy w domu czy pojedyncze apele często nie wystarczają. Młodzi ludzie potrzebują przestrzeni do ćwiczenia tych kompetencji w bezpiecznym środowisku, z pomocą dorosłych, którzy dysponują odpowiednimi narzędziami.
I właśnie tu coraz większą rolę zaczyna odgrywać szkoła. Nie tylko jako miejsce nauki, ale jako przestrzeń budowania odporności emocjonalnej.
Nowa lekcja Dove Self-Esteem
Właśnie z takiego założenia wychodzi program Dove Self-Esteem, realizowany na świecie od 2004 roku, a w Polsce od 2018. To największy globalny program edukacyjny poświęcony budowaniu pozytywnej samooceny u dzieci i młodzieży, który dotarł już do 137 milionów młodych ludzi w 153 krajach. W Polsce skorzystało z niego ponad 270 tysięcy uczniów.
W nowej edycji programu na rok szkolny 2025/2026 pojawiła się lekcja przygotowana we współpracy z zespołem merytorycznym Fundacji Kosmos dla Dziewczynek. Jej celem jest pokazanie, jak samoocena łączy się z relacjami i jak jedno wzmacnia drugie. Lekcja pokazuje młodym ludziom, że dobra relacja zaczyna się od akceptacji siebie, a poczucie własnej wartości i stosunki społeczne wzajemnie się wzmacniają. To odpowiedź na wyzwania świata online, w którym młodzi ludzie funkcjonują intensywnie, często powierzchownie, a czasem w sposób dla siebie szkodliwy. Program nie straszy technologią, ale uczy, jak świadomie się w niej poruszać, rozpoznawać własne emocje i reagować na trudne sytuacje.
Szkoła jako miejsce realnej zmiany
Coraz więcej szkół dostrzega, że ich rola nie kończy się na realizacji podstawy programowej. Jest również jednym z najważniejszych miejsc kształtowania kompetencji społecznych i emocjonalnych, a więc także pewności siebie. Program Dove Self-Esteem daje nauczycielom konkretne wsparcie w tej pracy.
Placówki, które zarejestrują się w programie, otrzymują bezpłatny dostęp do kompletnych materiałów edukacyjnych: scenariuszy zajęć, kart pracy dla uczniów oraz prezentacji multimedialnych. Lekcje są przygotowane przez ekspertów, psychologów oraz edukatorów i dostosowane do realnych wyzwań, z jakimi mierzą się dziś uczniowie.
W świecie pełnym presji, porównań i cyfrowych iluzji inwestowanie w pewność siebie młodych ludzi przestaje być dodatkiem. Staje się koniecznością. Dlatego coraz więcej szkół sięga po rozwiązania, pomagające uczniom budować stabilne poczucie własnej wartości i zdrowe relacje, które zostaną z nimi na całe życie.
Szkoły mogą rejestrować się do programu tutaj.
[1] Badanie wykonała firma Kantar na zlecenie marki Dove – Media społecznościowe i ich wpływ na polskie nastolatki. Październik 2023 r. W badaniu wzięło udział 507 nastolatek w wieku 10-17 lat, w tym 250 dziewczynek w wieku 10-13 lat i 257 w wieku 14-17 lat.
Materiał promocyjny marki Dove.
