Prawo do poufności jest nie tylko jednym z podstawowych praw pacjenta, ale też czynnikiem o zasadniczym znaczeniu w kontaktach lekarz - pacjent. Lekarz powinien znać ważne dla procesu leczenia fakty dotyczące swoich pacjentów i ich rodzin po to, by dobrać właściwą terapię. Aby mieć dostęp do tych informacji, musi pozyskać zaufanie osób korzystających z jego porad. Podstawą zaś tego zaufania jest gwarancja, że poufne informacje nie zostaną nikomu udostępnione. Dotyczy to również sytuacji, w których motywem ich ujawnienia byłoby dobro osoby zainteresowanej - i w tym wypadku lekarz musi uzyskać jej zgodę na udostępnienie informacji osobom trzecim. Zwolnienie z zachowania tajemnicy lekarskiej może nastąpić wtedy, gdy pacjent wyrazi na to zgodę, zachowanie tajemnicy w sposób istotny zagraża zdrowiu lub życiu pacjenta lub innych osób lub gdy, zobowiązują do tego przepisy prawa.
Obowiązek ochrony tajemnicy spoczywa na lekarzu, pielęgniarce, położnej i władzach ośrodka opieki zdrowotnej. Lekarz powinien czuwać nad tym, aby osoby asystujące lub pomagające mu w pracy przestrzegały tajemnicy zawodowej. Dopuszczenie ich do tajemnicy winno obejmować wyłącznie zakres niezbędny do prawidłowego wykonywania czynności zawodowych. Lekarz musi czuwać nad zabezpieczeniem dokumentacji przed ujawnieniem.
Zaufanie do lekarza ma szczególne znaczenie dla kobiet korzystających z usług lekarzy ginekologów, zwłaszcza w małych miejscowościach. Podczas tych wizyt lekarz w naturalny sposób staje się posiadaczem informacji dotyczących prywatnego życia pacjentki. Często nie uświadamia sobie, jakim przeżyciem dla dziewcząt i kobiet jest powierzenie ich komuś obcemu. Ryzyko, że tajemnica lekarska nie zostanie dochowana, nierzadko powstrzymuje je od wizyty u lekarza lub sprawia, że mimo niedogodności, wolą skorzystać z porady poza terenem swojego zamieszkania.
Osoby, których prawo do życia prywatnego zostało naruszone poprzez nieuprawnione ujawnienie danych zawartych w dokumentacji medycznej, mają prawo domagać się usunięcia skutków ujawnienia oraz żądać przeproszenia i ogłoszenia wyroku w prasie (art.23 kodeksu cywilnego), a także zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (art. 448 Kodeksu cywilnego).
Poradnik przygotowany przez Federację na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny
