Wzrok to niezaprzeczalnie jeden z ważniejszych zmysłów człowieka. Jednak mimo coraz większej świadomości zdrowotnej, niemal połowa Polaków (49 proc.) wciąż nie bada wzroku regularnie, a 10 proc. nie wie, czy kiedykolwiek poddało się badaniu w kierunku poważnych chorób oczu, takich jak jaskra – pokazują badania Kantar dla Vision Express [1]. Takie wyniki mogą zaskakiwać, przecież dobre widzenie ma istotny wpływ na codzienne życie każdego z nas, a jednak zbyt mało przywiązujemy wagi do zdrowia oczu.
Od podstawowych czynności po utrzymywanie relacji z innymi
Zdrowe oczy wpływają na codzienne funkcjonowanie, relacje społeczne i ogólne samopoczucie. Natomiast problemy ze wzrokiem mogą utrudniać wiele powszechnych czynności, prowadzić do stresu i obniżenia jakości życia. Czytanie, prowadzenie samochodu, korzystanie z telefonu, a nawet gotowanie czy poruszanie się po domu może stać się bardzo problematyczne, gdy oczy chorują. Tego typu trudności mogą znacząco wpłynąć na ogólne samopoczucie i prowadzić do frustracji, zmniejszonej pewności siebie i ograniczeń w samodzielnym funkcjonowaniu.
Wzrok ma również istotne znaczenie w budowaniu i utrzymywaniu relacji z innymi ludźmi. Komunikacja niewerbalna, w tym kontakt wzrokowy jest podstawą interakcji społecznych. W momencie, gdy pojawiają się nieleczone problemy ze wzrokiem, może to utrudniać nawiązywanie relacji, czy też zrozumienie emocji innych osób oraz uczestnictwo w rozmowach w większym gronie, co może prowadzić do izolacji poprzez unikanie sytuacji społecznych.
Najczęstsze dolegliwości oczu
W przypadku zdrowego oka bez wady refrakcji promienie świetlne skupiają się dokładnie na siatkówce, co pozwala na ostre widzenie. Zdarza się jednak, że u niektórych tak się nie dzieje. Kiedy promień światła pada np. przed siatkówką, mówimy wtedy o krótkowzroczności, a jak za siatkówką – to wtedy mamy do czynienia z dalekowzrocznością. Krótkowidz widzi niewyraźnie przedmioty oddalone od siebie i żeby wyostrzyć obraz, wciąż mruży oczy. Natomiast osoby nadwzroczne mogą mieć trudności z wyraźnym widzeniem bliskich obiektów, a przy większej wadzie również tych znajdujących się w dalekiej odległości. Możliwa jest również sytuacja, w której promień świetlny skupia się w różnych miejscach na siatkówce. Taką wadę wzroku nazywamy astygmatyzmem i wiąże się ona z nieostrym widzeniem zarówno z bliska, jak i z daleka, zamazanym obrazem lub podwójnym widzeniem. Łączy je jedno – każda z nich wiąże się z pogorszeniem ostrości i wymaga skorygowania, czy to przy pomocy soczewek okularowych, szkieł kontaktowych czy chirurgii refrakcyjnej.
Jedną z częstszych dolegliwości oczu jest Zespół Suchego Oka. To choroba przewlekła, która zaczyna się stosunkowo łagodnie, a wraz z upływem czasu objawy stają się na tyle uciążliwe, że skutkują zaburzeniami widzenia i niestabilnością filmu łzowego, a to może przyczynić się do uszkodzenia powierzchni oka. Powstaje w wyniku niedostatecznego wydzielania łez lub nieprawidłowego ich składu. Współcześnie, w erze skupionej na ekranach komputerów i urządzeń mobilnych, zespół suchego oka stał się dość powszechnym problemem.
Choroby oczu mogą być spowodowane zarówno zakażeniami wirusowymi lub bakteryjnymi, jak i schorzeniami przewlekłymi lub starzeniem się organizmu. Ich szybkie rozpoznanie jest ważne, gdyż nieleczone mogą nie tylko prowadzić do problemów z widzeniem, ale też mogą spowodować całkowitą utratę wzroku. Głównymi przyczynami pogorszenia widzenia wraz z wiekiem są przede wszystkim choroby takie jak: zwyrodnienie plamki żółtej, zaćma, retinopatia cukrzycowa i jaskra.
Miej wzrok na uwadze
Choć wady wzroku i choroby oczu często mają podłoże genetyczne lub są związane ze starzeniem się organizmu, dobrą jakość widzenia można utrzymać dłużej dzięki odpowiedniemu stylowi życia. Warto pamiętać o kilku ważnych nawykach:
- Regularnie badaj wzrok. W trosce o prawidłowe widzenie odgrywa to kluczową rolę. Kilka prostych i bezbolesnych badań pozwala wykryć nieprawidłowość na wczesnym etapie. Badanie wzroku to nie tylko rutynowa konieczność, ale przede wszystkim inwestycja w zdrowie oczu - w komfort życia i jakość widzenia. Jeśli masz wadę wzroku, odwiedzaj gabinet okulisty co najmniej raz w roku. Jeżeli nie masz problemów ze wzrokiem, rób to minimum raz na 2 lata, a w wieku 60+ również najlepiej raz w roku.
- Dbaj o zbilansowaną dietę. Na wzrok korzystnie działają takie substancje jak witamina A, witaminy z grupy B, kwasy omega-3, cynk, luteina czy zeaksantyna. Jedz więc odpowiednie ilości świeżych warzyw i owoców (szczególnie zielone, żółte i czerwone oraz owoce jagodowe), tłuste ryby, produkty mleczne, pestki i orzechy.
- Pamiętaj o ochronie przed czynnikami zewnętrznymi. W przypadku ekspozycji na słońce, wiatr, pył i smog najlepiej noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV.
- Dbaj o higienę oczu. Regularnie myj twarz i okolice oczu, aby zmniejszyć ryzyko reakcji alergicznych, różnych zapaleń związanych z obecnością drobnoustrojów oraz nieprzyjemnych objawów (np. pieczenie i swędzenie). Dodatkowo nie dotykaj i nie pocieraj oczu nieumytymi rękami. Panie powinny pamiętać również o codziennym dokładnym demakijażu, a osoby noszące soczewki, o korzystaniu z nich zgodnie z zaleceniami.
- Nawilżaj oczy. Częste mruganie to naturalny mechanizm, który pomaga nie tylko nawilżyć gałkę oczną (rozprowadzając film łzowy), ale też pozbyć się drobnych zanieczyszczeń. Tymczasem dłuższe zajęcie w skupieniu, np. przed komputerem czy z książką, obniża częstotliwość mrugania. Postaraj się pamiętać o tej czynności, gdy długo skupiasz na czymś wzrok. Jeśli czujesz, że to nie wystarcza, wprowadź krople do oczu o działaniu długotrwale nawilżającym.
- Rób przerwy i proste ćwiczenia podczas pracy przy ekranie. To obok mrugania ważne dla zdrowia oczu. Krótkie przerwy najlepiej co 20–30 minut, w czasie których można wykonywać ćwiczenia polegające na patrzeniu w dal, np. na krajobrazy za oknem. Obserwowanie nieruchomych obiektów w oddali sprzyja rozluźnieniu akomodacji i wtedy nasze oczy odpoczywają najbardziej efektywnie. Zmniejsza to uczucie dyskomfortu, które może objawiać się m.in. uczuciem piasku pod oczami czy pieczeniem. Ponadto każdego dnia warto spędzać minimum 30 minut na świeżym powietrzu w naturalnym oświetleniu słonecznym.
Umów się na bezpłatne badanie wzroku
29 proc. rodaków przyznaje, że barierą w dbaniu o wzrok są koszty usług medycznych. Ponadto wpływ na decyzję o zakupie nowych okularów ma także cena, aż 66 proc. badanych czeka na promocje, zanim zdecyduje się na zakup. W odpowiedzi na te statystyki Vision Express co roku organizuje Wielkie Badanie Wzroku – ogólnopolską akcję profilaktyczną, której celem jest ułatwienie dostępu do kontroli wzroku dla jak najszerszej grupy Polaków. W tym roku profesjonalne badania w ramach Wielkiego Badania Wzroku są całkowicie bezpłatne, co jest doskonałą okazją do wykonania corocznego "przeglądu wzroku". Warto skorzystać z tej możliwości i zadbać o kondycję swoich oczu, zanim pojawią się poważniejsze problemy.
Wielkie Badanie Wzroku potrwa we wszystkich salonach Vision Express do 20 kwietnia 2025 r.
[1] Badanie opinii publicznej zrealizowane metodą CAWI w maju 2024 r. na reprezentatywnej grupie 1001 Polaków przez Kantar na zlecenie Vision Express.
Materiał promocyjny marki Vision Express.
