Dostępność świadczeń zdrowotnych
Dostępność świadczeń medycznych zależy od tego, czy są to świadczenia standardowe, wysokospecjalistyczne, czy też ponadstandardowe. Zakres tych świadczeń określają odrębne przepisy.
Świadczenia standardowe
Konstytucja RP, art. 68; ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 31;
Z ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wynika, że kasy chorych są zobowiązane zapewnić ubezpieczonym standardowe świadczenie medyczne.. Mają one na celu:
*zachowanie zdrowia oraz zapobieganie chorobom i urazom,
*wczesne wykrywanie chorób;
*leczenie,
*zapobieganie niepełnosprawności lub jej ograniczanie.
Kasy chorych nie mają prawa odmówić pokrycia kosztów takich świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Nie zapewnienie ich prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości w realizacji prawa do ochrony zdrowia.
Osoby, którym lekarz odmówił dostępu do świadczeń z tego zakresu (przysługujących im z mocy ustawy) mogą żądać od kasy chorych skierowania do placówki zdrowotnej, która to świadczenie zapewni (np. w przypadku odmowy ze względu na przekroczenie limitu). W przypadku odmownej decyzji kasy chorych może odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych o ustalenie prawa do świadczenia zdrowotnego objętego ubezpieczeniem.
Gdyby wskutek odmowy sfinansowania przez kasę chorych świadczenia zdrowotnego osoba ubezpieczona doznała szkody (np. gdyby pogorszył się jej stan zdrowia lub gdyby zmarła) można wnieść sprawę do sądu cywilnego przeciwko kasie chorych.
Innym sposobem wyegzekwowania prawa jest opłacenie kosztów świadczenia, a następnie wystąpienie do odpowiedniej kasy chorych o zwrot poniesionych z tego tytułu wydatków i kosztów.
Świadczenia wysokospecjalistyczne
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym,art. 31; rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie wykazu wysokospecjalistycznych procedur medycznych finansowanych z budżetu państwa oraz zasad i trybu udzielania tych świadczeń (Dz. U. z 1998 r. Nr 140 poz. 910)
Dostęp do wysokospecjalistycznych świadczeń medycznych finansowanych z budżetu państwa powinien odbywać się według kolejności określanej wyłącznie na podstawie kryteriów medycznych. Procedury dostępu do tych świadczeń powinny być jawne i rzetelne. W przypadku nieprzestrzegania przez państwo tej zasady osoby zainteresowane mogą dochodzić swych praw na drodze administracyjnej.
Świadczenia ponadstandardowe
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 31; rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie wykazu świadczeń ponadstandardowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 140, poz. 909)
Zgodnie z obowiązującym prawem pacjent sam pokrywa koszty świadczeń ponadstandardowych, do których należą m.in.:
* zabiegi chirurgii plastycznej i zabiegi kosmetyczne w przypadkach, które nie są następstwem wady wrodzonej, urazu, choroby lub następstw jej leczenia;
* świadczenia z zakresu stomatologii inne niż określone w wykazie podstawowych świadczeń oraz podstawowych materiałów stomatologicznych;
* świadczenia z zakresu akupunktury, z wyjątkiem świadczeń związanych z leczeniem bólu;
* świadczenia pomocy doraźnej, z wyjątkiem wypadków, urazów, nagłego zagrożenia życia lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia powodującego zagrożenie życia oraz świadczeń związanych z ciążą i porodem.
Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny
