Te osoby są objęte szczególną ochroną. Szef nie ma prawa ich zwolnić ani obniżyć wypłaty

Ochrona przedemerytalna to przepisy, które chronią osoby bliskie wieku emerytalnego przed nagłą utratą pracy. Dzięki nim łatwiej zaplanować spokojne przejście na emeryturę i uniknąć stresu związanego z redukcjami etatów. Kogo dokładniej dotyczą?

Wielu pracowników martwi się, że tuż przed osiągnięciem wieku emerytalnego mogą stracić pracę i nikt nie będzie chciał zatrudnić ich w nowej firmie. Obawa, że w ostatnich latach kariery zostaną bez źródła dochodu, jest całkiem uzasadniona. Na szczęście polskie prawo postanowiło zadbać o interesy seniorów. Wprowadziło ochronę przedemerytalną, która zabezpiecza osoby zbliżające się do wieku emerytalnego przed nagłym zwolnieniem.

Jak działa ochrona przedemerytalna? Te osoby mogą spać spokojnie

Ochrona przedemerytalna dotyczy pracowników, którym zostały 4 lata (lub mniej), by osiągnąć wiek emerytalny. Obecnie wynosi on 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Oznacza to, że ochrona dotyczy 56-latek oraz 61-latków. Dzięki temu nie grozi im zwolnienie z pracy ani obniżka wypłaty. Podstawą jest art. 39 Kodeksu pracy.

Niestety, wiek ochronny nie dotyczy wszystkich Polaków. Mowa wyłącznie o osobach zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Nie ma jednak znaczenia fakt, czy została zawarta na czas określony czy nieokreślony. Chodzi o to, aby osoby starsze nie traciły nagle źródła dochodu i mogły spokojnie przejść na emeryturę.

Jak działa ochrona przedemerytalna?Dmitry Belyaev/iStock

Kiedy nie obowiązuje ochrona przedemerytalna? 6 przypadków

Seniorzy to jedna z najbardziej dyskryminowanych grup na rynku pracy. Zdaniem wielu pracodawców są mniej elastyczni zawodowo, nie nadążają za nowymi technologiami oraz zmianami. W praktyce zdarza się, że starsi kandydaci są pomijani w rekrutacjach, nawet jeśli mają odpowiednie kwalifikacje. Na dodatek często mają wyższe wynagrodzenie niż młodsi, a to wiąże się z wyższymi kosztami zatrudnienia. Warto dodać, że ochrona przedemerytalna przysługuje każdemu pracownikowi tylko raz w życiu. Jeśli ktoś np. wcześniej nabył prawo do wcześniejszej emerytury, korzystając z ochrony w tym okresie, nie może jej ponownie otrzymać przy osiąganiu standardowego wieku emerytalnego.

Kluczowa kwestia jest taka, że ochrona przedemerytalna nie jest absolutna. Są wyjątki, w których pracodawca może zwolnić pracownika, mimo zbliżania się do wieku emerytalnego. Mowa o sześciu przypadkach:

1. Zwolnienie dyscyplinarne. Pracownik dopuścił się poważnego naruszenia obowiązków, np. kradzieży, mobbingu, rażącego łamania regulaminu pracy.
2. Porozumienie stron. Jeśli pracownik zgadza się na rozwiązanie umowy o pracę dobrowolnie, ochrona nie ma zastosowania.
3. Upadłość lub likwidacja pracodawcy. W przypadku całkowitej likwidacji firmy ochrona nie gwarantuje dalszego zatrudnienia.
4. Utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, niezawiniona przez pracownika. Nagle nie posiada on wymaganych kwalifikacji, certyfikatów lub licencji, które są niezbędne na jego stanowisku.
5. Wprowadzenie nowych zasad wynagrodzenia. Pracownik objęty ochroną przedemerytalną nie może być traktowany gorzej indywidualnie, czyli nie może być sytuacji, gdy tylko jemu zostanie obniżona wypłata. Natomiast jeśli firma zmienia system płac dla wszystkich pracowników lub danej grupy, pracownik objęty ochroną może mieć obniżoną pensję. 
6. Orzeczenie lekarskie stwierdzające utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy.