Psychologia

"Nie chwal się, bo zapeszysz". To powiedzenie słyszymy od lat, a mimo to codziennie słyszymy o ludziach, którzy dzielą się swoimi planami i sukcesami. Czy lepiej milczeć, czy mówić otwarcie? Okazuje się, że otwartość wcale nie osłabia naszych szans, a wręcz przeciwnie.

Relacje z przełożonym rzadko bywają czarno-białe. Co, jeśli w tej dynamice pojawia się zazdrość ze strony szefa? Choć brzmi to jak zapowiedź problemów, psychologia podpowiada, że wcale nie musi oznaczać zagrożenia. Może stać się... szansą.

Z wiekiem wiele osób przestaje przejmować się sprawami, które wcześniej wydawały się najważniejsze. Dla młodszych może to wyglądać jak obojętność. Psychologia pokazuje jednak, że to efekt głębokiej zmiany w sposobie myślenia.

Pracują, uczą się, wykonują wszystkie obowiązki. Jednak starają się ignorować fakt, że czują się gorzej niż zazwyczaj. - Z zewnątrz mogą wyglądać na silne, ambitne i świetnie sobie radzące. Wewnątrz działają jednak na swoistym autopilocie - tak przypadki wysoko funkcjonujących osób z depresją opisuje psychoterapeutka Anna Tulczyńska.

O toksycznych osobowościach w ostatnich latach mówi się coraz więcej. W tym kontekście warto wspomnieć o pewnej popularnej teorii psychologicznej oraz o tym, jak niektórzy posługują się kłamstwami.

Dlaczego kobiety zakochują się w mordercach i potrafią godzinami stać pod salą sądową, by choć na chwilę znaleźć się blisko nich? O tym Hanna Dobrowolska rozmawiała z prof. dr hab. Beatą Pastwą-Wojciechowską w cyklu "Oskarżam". Przytoczone historie pokazują, że fascynacja zbrodnią bywa silniejsza niż rozsądek.

Co mówi o tobie fakt, że nie ścielisz łóżka? Psychologia wskazuje, że wcale nie musi to być związane z lenistwem. Poranny nieład może wbrew pozorom działać na twoją korzyść. Bywa też sygnałem określonego sposobu myślenia oraz ustawiania priorytetów.

Wydaje nam się, że dzięki temu jesteśmy czujni i przygotowani na najgorsze opcje. Jednak w ten sposób, tracimy coś znacznie cenniejszego. - Kontrolujesz chwilowo tylko swoje zlęknione myśli - wyjaśnia ekspert.

Czy rozmawianie z psem jest normalne? Nie odpowie słowem, nie dopyta, nie podważy zdania. A mimo to czworonożny pupil dla wielu osób staje się najważniejszym słuchaczem dnia. Choć dla niektórych to dziwactwo, taki nawyk wiele mówi o charakterze i emocjach właściciela zwierzaka.

Granica między pracą a życiem prywatnym coraz częściej zaciera się sama. Tradycyjny work-life balance przestaje sprawdzać się w codzienności, dlatego pojawia się alternatywa, czyli work-life blending. To elastyczne podejście, które pozwala łączyć obowiązki zawodowe i prywatne.

Mówi się, że wiele znajomości przypomina tramwaj. Nie ten, to kolejny. Otaczamy się ludźmi, czasem bez zastanowienia. Teoria "półki" może pomóc rozpoznać toksycznych przyjaciół. Warunek? Musimy użyć jej właściwie.

Znasz to uczucie? Leżysz już w łóżku, ale nagle pojawia się myśl: czy na pewno zamknęłam drzwi? Wstajesz, sprawdzasz, czasem nawet po kilka razy. Choć wydaje się to drobnym, nieszkodliwym nawykiem, psychologia widzi w nim coś więcej niż zwykłą ostrożność.

Choć wydaje się, że szczęście nie ma metryki i nie da się go wpisać w kalendarz, badacze wskazują coś innego. Okazuje się, że etap życia, w którym się znajdujemy, wpływa na poczucie satysfakcji. A statystyka wskazuje na bardzo konkretny moment.

Niektóre nawyki, które na pierwszy rzut oka wydają się irytujące czy nieproduktywne, w rzeczywistości mogą świadczyć o inteligencji i kreatywności. Zdaniem psychologa zamiast je tłumić, warto zrozumieć, jak mogą działać na naszą korzyść.

Cały dzień spędzony w domu wydaje się niewinny, a nawet wygodny. Neurolodzy ostrzegają jednak, że taki tryb funkcjonowania szybko odbija się na pracy mózgu i jakości snu. Negatywne efekty pojawiają się często szybciej, niż wiele osób się tego spodziewa.

Wolisz dzwonić czy pisać? Na pierwszy rzut oka to błahe pytanie i odpowiednik "herbata czy kawa?". Jednak preferencje w komunikacji wiele mówią o nas samych. W praktyce zdradzamy w ten sposób trzy unikatowe cechy naszej osobowości.

Myśli o dawnej osobie potrafią wracać w najmniej oczekiwanych momentach i burzyć codzienny rytm dnia. Takie uporczywe wspomnienia często niosą sygnał, że w środku zachodzi ważna zmiana i że pora inaczej spojrzeć na własne emocje, decyzje oraz codzienne granice.

Zdarza się, że nastolatek nagle przestaje reagować na otoczenie, choć fizycznie jest obecny. Takie zachowanie często budzi złość lub niepokój dorosłych. W wielu przypadkach nie ma nic wspólnego z buntem, lecz z mechanizmem obronnym psychiki, który ma chronić przed nadmiarem stresu i silnych emocji.

Niektórym hobby przyklejono łatkę "babcine". Czas odczarować ten stereotyp. Coraz więcej młodych odkrywa w nich przyjemność i sens. Psycholog zauważa, że takie zainteresowania mogą zdziałać wiele dobrego.

- W PRL-u piło się głównie mocne alkohole tj. wódkę. Teraz to przeważnie prosecco, "winko", "lekkie piwko". Przy czym traktowane są jak zwykłe napoje. Zapomina się, że to alkohol. Traktuje się to jako dodatek, niezbędnik w środku dnia. W czasie lunchu, spotkań przyjacielskich, biznesowych. Rano joga, a wieczorem lampka wina. Niekoniecznie pijemy do upicia się - mówi Anna Prokop, psychoterapeutka, zajmująca się tematyką uzależnień.

- Jeśli spojrzymy na drużyny superbohaterów, to każdy ma swój talent, ale w prawdziwej misji wykorzystuje też potencjał grupy [...] My często robimy wszystko same i nie korzystamy z pomocy innych, a to prowadzi do frustracji - mówi Karolina Karolczak, ekspertka z ponad 25-letnim doświadczeniem w transformacji biznesowej i rozwoju liderów. Jakie błędy popełniają kobiety w pogoni za perfekcjonizmem?

Budzenie się około trzeciej nad ranem od lat kojarzy się z tak zwaną diabelską godziną i budzi niepokój. Choć popkultura nadała tej porze mroczną aurę, nauka patrzy na sprawę znacznie spokojniej. Wyjaśnienie kryje się w biologii snu i w tym, jak działa ludzka psychika.

Dlaczego styczeń jest trudnym miesiącem? Media co roku przypominają o "Blue Monday", ale psychologia mówi jasno. Nie ma jednego fatalnego dnia. Są za to tygodnie, w których organizm i psychika wyraźnie zwalniają tempo. Jest kilka czynników, które na to wpływają.

Rolki i niekończące się powiadomienia to szybkie nagrody dla mózgu. Ale im więcej bodźców, tym trudniej o skupienie i dobrą pamięć. Eksperci mówią o nowym problemie cywilizacyjnym, a badania potwierdzają, że dotyczy on już milionów ludzi. Co to jest "popcornowy mózg"?

Co oznacza, gdy ktoś przerywa rozmowę? Wchodzenie komuś w słowo nie jest czarno-białe i ma znacznie więcej odcieni. Choć bywa interpretowane bardzo różnie, znaczenie tego zachowania zależy od kontekstu i relacji między rozmówcami. Ale bez względu na powód, "wcinanie się" zmienia ton całej dyskusji.

Lubisz ubierać się na czarno? Nie tylko ty. Ten kolor wybiera wiele osób i wcale nie dzieje się to przypadkowo. Co ciekawe, czerń wbrew pozorom nie zawsze oznacza pewność siebie ani czas żałoby.

Tempo chodzenia potrafi powiedzieć o człowieku więcej, niż zdradza rozmowa. Badania pokazują, że rytm marszu wiąże się z osobowością, zdrowiem i sposobem budowania relacji. Z pozoru zwykły krok staje się cichym sygnałem, który towarzyszy każdemu wyjściu z domu.

Niektóre słowa mogą działać w pracy jak ukryta pułapka. Brzmią niewinnie, ale w praktyce szkodzą twojej karierze. Czasem mówimy coś automatycznie, z przyzwyczajenia, nie zdając sobie sprawy, że koledzy czy przełożeni mogą taki zwrot odebrać zupełnie inaczej.

Jedni dawkują sobie odcinki ulubionego serialu, zaś inni nie znają umiaru i potrafią obejrzeć cały sezon w jeden dzień czy wieczór. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę z konsekwencji, jakie to za sobą niesie. Eksperci apelują o rozwagę.

Choć niedziela powinna być czasem wyciszenia, dla wielu osób kończy się napięciem i złym nastrojem. Gdy zbliża się wieczór, myśli zaczynają krążyć wokół nadchodzącego tygodnia, a spokój gdzieś znika. Ten stan ma nawet swoją nazwę.